Konuşmacı İtibar Riski Kontrol Listesi
Konuşmacı itibar riski değerlendirmesi, davet kararı verilmeden önce yapılan sakin bir uyum okumasıdır. Bu rehber başlıkları ayırıyor, kaynakları gösteriyor ve değerlendirmenin nasıl belgeleneceğini anlatıyor.

Konuşmacı itibar riski değerlendirmesi, kurumun sahneye çıkacak kişiyle kendi değerleri arasındaki uyumu davet öncesinde okumasıdır. Değerlendirme bir yargılama çalışması değildir; kurumun sorumluluğunu kendi ölçüleriyle yerine getirmesidir. Ölçüler yazılı olduğunda karar da kişisel görüşten çıkar.
Sahnede söylenen her cümle, o gün kurumun çatısı altında söylenir. Katılımcı ile kurum arasındaki bağ bu nedenle sahnedeki içerikle de kurulur. Değerlendirme, bu bağın beklenen yönde kalmasını sağlar.
Aşağıda değerlendirmenin hangi başlıklarda yapıldığını, hangi kaynaklara bakıldığını, kimin karar verdiğini ve sözleşmeye hangi maddelerin yazıldığını ele alıyoruz. Sonunda başlıkları gösteren bir tablo ve davet kararından önce doldurulacak bir liste bulunuyor.
Uyum değerlendirmesi, davetin ardından değil öncesinde yapıldığında hem kurumu hem sahneye çıkacak kişiyi rahatlatır.
Değerlendirme Davet Öncesinde Neden Yapılır?
Davet kabul edildikten sonra yapılan bir okuma, karar alanını daraltır. Sözleşme imzalanmış, duyuru hazırlanmış ve takvim kurulmuş olur. Aynı okuma uygunluk sorgusu aşamasında yapıldığında ise seçenekler açık kalır.
Erken değerlendirme karşı taraf için de daha uygundur. Bir davet geri alındığında iki taraf da zorlanır; hiç yapılmamış bir davet ise kimseyi etkilemez.
Değerlendirmenin erken yapılması ayrıca daha sakin bir çalışma sağlar; takvim baskısı yokken kaynaklar rahat okunur ve karar acele edilmeden verilir. Bu nedenle değerlendirme, aday listesi hazırlanırken başlatılır. Liste daraldıkça okuma da derinleşir.
Okuma Aday Listesini Nasıl Etkiler?
İlk okuma listeyi daraltmak için değil, hazırlık notu üretmek için yapılır. Her aday için birkaç satırlık not, sonraki aşamada zaman kazandırır.
Liste kısa listeye indiğinde notlar genişletilir. Böylece değerlendirme bütün adaylar için aynı derinlikte tamamlanır.
- Aday listesi hazırlanırken ilk okuma yapılır
- Kısa listeye kalan adaylar ayrıntılı değerlendirilir
- Uygunluk sorgusu öncesinde karar netleşir
- Sözleşme aşamasında koruyucu maddeler belirlenir
- Etkinlik öncesinde son bir güncelleme okunur
Konuşmacı İtibar Riski Hangi Başlıklarda İncelenir?
Değerlendirme dört başlıkta yürür. Birincisi marka değerleriyle uyum, ikincisi güncel gündemle ilişki, üçüncüsü kamuya açık ifadelerin tonu, dördüncüsü ise kurumun sektörüyle ilgili olası bağlardır.
Her başlık için tek bir soru yazılır ve yanıt kısa tutulur. Uzun değerlendirme metinleri karar vermeyi kolaylaştırmaz; net sorular ve kısa yanıtlar daha kullanışlıdır.
Başlıklar bütün adaylar için aynıdır; ölçünün herkese eşit uygulanması değerlendirmenin tutarlı olmasını sağlar ve sonradan sorulacak sorulara yanıt hazırlar. Dört başlığın dışına çıkılmaz. Özel yaşam alanına giren konular değerlendirme kapsamında yer almaz; okuma yalnızca kamuya açık ve programla ilgili alanlarda yapılır.
Kapsamın Sınırı Nasıl Çizilir?
Değerlendirme, sahnede söylenecek içeriğe ve kurumun kamusal duruşuna dokunan alanlarla sınırlıdır. Bu sınır yazılı olarak belirlenir ve ekip içinde paylaşılır.
Sınırın yazılı olması çalışmayı da korur. Kapsam dışı bir konu gündeme geldiğinde, değerlendirmeyi yapan kişi belgeye dayanarak ilerler.
Marka Değerleriyle Uyum
Her kurumun yazılı değerleri vardır. Değerlendirmenin ilk adımı bu değerleri açıp okumaktır. Sahnedeki içeriğin hangi değerlerle yan yana duracağı bu okumayla belirlenir.
Uyum, benzerlik anlamına gelmez. Farklı bir bakış getiren bir konuşma da kurumun değerleriyle uyumlu olabilir. Aranan şey, sahnedeki anlatının kurumun kamusal duruşuyla çelişmemesidir.
Değerlendirme sırasında kurumun yürüttüğü kampanyalar ve taahhütler de gözden geçirilir; kurum bir alanda açık bir taahhüt vermişse sahnedeki içeriğin o taahhütle bağdaşması beklenir. Sonuç tek bir cümleyle yazılır. Uyum güçlü, uyum yeterli ya da ek görüşme gerekiyor gibi kısa bir değerlendirme karar için yeterlidir.
Değerler Belgesi Yoksa Ne Yapılır?
Yazılı bir değerler belgesi bulunmayan kurumlarda, kurumun son dönem iletişim metinleri okunur. Bu metinlerden çıkan ortak vurgular geçici bir ölçü oluşturur.
Ölçü yazıya geçirilir ve etkinlik dosyasında saklanır. Sonraki programlarda aynı ölçü kullanıldığında kararlar arasında tutarlılık oluşur.
- Kurumun yazılı değerleri okundu
- Güncel taahhütler ve kampanyalar listelendi
- Sahnedeki içeriğin bu alanlarla bağı düşünüldü
- Farklı bakış ile çelişki arasındaki ayrım yapıldı
- Değerlendirme tek cümleyle kaydedildi
Güncel Gündemle İlişki
İkinci başlık, etkinlik tarihindeki gündemle ilgilidir. Bir konu o dönem yoğun biçimde konuşuluyorsa, sahnedeki anlatı istemeden o tartışmanın içine yerleşebilir.
Bu başlık bir kez değil, iki kez okunur. İlk okuma davet aşamasında, ikinci okuma ise etkinliğe yaklaşırken yapılır. Gündem hızlı değiştiği için ikinci okuma önem taşır.
Okuma sonucunda çoğu zaman bir karar değil, bir not çıkar. Not brief dosyasına eklenir ve hazırlık görüşmesinde paylaşılır; böylece sahnedeki kişi de bağlamı bilerek çıkar. Gündem değerlendirmesi kurumun kendi iletişim planıyla birlikte okunur. Aynı dönemde yapılacak duyurular varsa, sahne içeriğiyle bu duyuruların yan yana nasıl duracağı düşünülür.
İkinci Okuma Ne Zaman Yapılır?
Etkinlikten birkaç hafta önce kısa bir güncelleme okuması yapılır. Bu okuma ilk değerlendirmenin üzerine eklenir; baştan tekrarlanmaz.
Güncelleme notu etkinlik dosyasına tarihiyle birlikte yazılır. Böylece kararın hangi bilgiye dayandığı sonradan da görülebilir.

Kamuya Açık Kayıtların Gözden Geçirilmesi
Üçüncü başlık, kamuya açık kaynakların okunmasıdır. Yayımlanmış yazılar, verilmiş söyleşiler, sahne kayıtları ve açık paylaşımlar bu kapsamdadır.
Okuma bir arama çalışması değil, bir tanıma çalışmasıdır. Amaç eksik bulmak değil, sahnedeki anlatının tonunu önceden anlamaktır. Bu bakış açısı değerlendirmeyi de yapıcı tutar.
Kaynaklar not edilirken bağlamıyla birlikte kaydedilir; bağlamından ayrılmış tek bir cümle üzerinden karar verilmez, bütünlük aranır. Okuma sonucunda hazırlık için kullanışlı bilgiler de çıkar. Sahnedeki kişinin hangi örnekleri sık kullandığı, hangi konularda derinleştiği ve nasıl bir anlatım tercih ettiği bu kayıtlardan görülür.
Kayıtlar Hazırlığa Nasıl Katkı Verir?
Bir sahne kaydı izlendiğinde anlatım temposu, örnek kullanımı ve salonla kurulan ilişki görülür. Bu bilgiler akış planlamasına doğrudan girer.
Kayıttan çıkan notlar brief dosyasına eklenir. Kurumun beklediği ton ile gözlemlenen ton arasındaki fark, hazırlık görüşmesinde konuşulur.
- Yayımlanmış yazı ve söyleşiler
- Açık erişimli sahne kayıtları
- Kurumsal programlardaki katılımlar
- Yayımlanmış kitap ve çalışmalar
- Kamuya açık paylaşımların genel tonu
- Daha önce çalıştığı kurumsal alanlar
Değerlendirmeyi Kim Yapar ve Nasıl Belgelenir?
Değerlendirme tek kişiye bırakılmaz. Etkinlik ekibinden bir kişi okumayı yapar, kurumsal iletişim birimi görüşünü ekler ve karar etkinlik sahibinde kalır.
Belgeleme sade tutulur. Tek sayfalık bir form, dört başlığı ve her başlık için kısa yanıtı taşır. Formun altında karar ve tarih yer alır.
Form etkinlik dosyasında saklanır; sonraki yıllarda aynı isim gündeme geldiğinde bu form başlangıç noktası olur ve çalışma baştan yapılmaz. Belgeleme ayrıca kurum içi soruları da karşılar: kararın hangi ölçülerle verildiği yazılı olduğunda farklı birimlerden gelen sorular aynı sayfadan yanıtlanır. Formun saklanma süresi de belirlenir. Etkinlik dosyalarının genel saklama düzeni neyse, bu form da aynı düzene tabi tutulur ve ayrı bir yerde tutulmaz.
Form Nasıl Doldurulur?
Her başlık için tek bir soru ve birkaç satırlık yanıt yazılır. Yanıtların uzunluğu eşit tutulur; bir başlıkta uzayan metin dengeyi bozar.
Formun sonunda üç seçenekten biri işaretlenir: uygun, ek görüşme gerekli ya da bu program için uygun değil. Seçenek sayısının az olması kararı netleştirir.
Sözleşmeye Yazılan Koruyucu Maddeler
Değerlendirme olumlu sonuçlandığında süreç sözleşmeyle devam eder. Sözleşmede iki tarafın da beklentisini koruyan maddeler yer alır.
Birinci madde içerik kapsamına ilişkindir. Sahnede ele alınacak başlıklar ve program dışında kalan konular brief dosyasına atıfla belirtilir.
İkinci madde kayıt ve yayın iznini düzenler. Kaydın nerede kullanılacağı ve hangi süreyle saklanacağı yazılır; bu madde iki taraf için de açıklık sağlar. Üçüncü madde ise değişen koşullara ilişkindir. Tarafların beklenmedik bir durumda nasıl haberleşeceği ve hangi sürede karar verileceği sözleşmede belirtilir.
Maddeler Nasıl Yazılır?
Maddeler kısa ve karşılıklı yazılır. Tek tarafa yük bindiren ifadeler yerine, iki tarafın da aynı bilgiyi aynı sürede paylaşmasını öngören bir düzen kurulur.
Brief dosyasına atıf yapılması metni sadeleştirir. Kapsam ayrıntısı sözleşmeye değil, ekli belgeye yazılır.
- İçerik kapsamı brief dosyasına atıfla tanımlandı
- Kayıt ve yayın izni kapsamıyla yazıldı
- Değişen koşullarda haberleşme yolu belirlendi
- Program dışı iletişim ve basın görüşmeleri düzenlendi
- Karşılıklı bilgilendirme süresi kararlaştırıldı
Değerlendirme Başlıkları ve Kaynakları
Aşağıdaki tablo değerlendirmenin başlıklarını, bakılan kaynağı ve her başlıkta sorulan soruyu gösteriyor. Tablo bir form olarak doldurulup etkinlik dosyasına eklenebilir.
| Başlık | Bakılan Kaynak | Sorulan Soru | Sorumlu |
|---|---|---|---|
| Değer uyumu | Kurumun yazılı değerleri | İçerik bu duruşla bağdaşıyor mu | Kurumsal iletişim |
| Taahhüt uyumu | Güncel kampanya ve taahhütler | Verilen sözlerle çelişen bir yan var mı | Kurumsal iletişim |
| Gündem ilişkisi | Dönemin kamusal gündemi | Anlatı tartışmanın içine düşer mi | Etkinlik ekibi |
| Kamuya açık kayıt | Yazı, söyleşi ve sahne kayıtları | Genel ton programa uygun mu | Etkinlik ekibi |
| Sektör bağı | Çalışılan kurumsal alanlar | Rekabet açısından bir durum var mı | Satın alma |
| Program uyumu | Brief ve tema belgesi | İçerik programın eksenine oturuyor mu | Etkinlik sahibi |
| Karar | Doldurulmuş form | Hangi seçenek işaretlendi | Etkinlik sahibi |
Davet Kararından Önce Kontrol Listesi
Aşağıdaki maddeler tamamlandığında değerlendirme yazılı bir dayanağa kavuşur ve karar ekip içinde aynı ölçüyle savunulabilir hâle gelir.
- Kurumun yazılı değerleri ve taahhütleri gözden geçirildi
- Dört değerlendirme başlığı için sorular yazıldı
- Kamuya açık kaynaklar bağlamıyla birlikte okundu
- Değerlendirmenin kapsam sınırı yazılı hâle getirildi
- Kurumsal iletişim biriminin görüşü alındı
- Form tek sayfada dolduruldu ve tarih atıldı
- Karar seçeneklerinden biri işaretlendi
- Sözleşmeye yazılacak koruyucu maddeler belirlendi
Exclusive List
Resmî olarak temsil ettiğimiz isimlerde uygunluk ve teklif süreci tek muhataptan yürür.
Sıkça Sorulan Sorular
Değerlendirme her davet için yapılır mı?
Kurumsal programlarda her davet için yapılması yerleşmiş bir uygulamadır. Kapsam, programın ölçüsüne göre daralır ya da genişler.
Küçük ve kurum içi programlarda kısa bir okuma yeterli olur. Basına açık programlarda ise değerlendirme ayrıntılı yapılır.
Değerlendirme ne kadar sürer?
Kısa listeye kalan bir aday için birkaç saatlik bir okuma çoğu zaman yeterlidir. Süre, kamuya açık kaynakların yoğunluğuna göre değişir.
Çalışma takvime yazılır. Uygunluk sorgusuyla aynı haftaya konduğunda süreç gecikmeden ilerler.
Sonuç karşı tarafla paylaşılır mı?
Değerlendirme formu kurum içinde kalır. Paylaşılan şey, programın beklentileri ve içerik kapsamıdır.
Ek görüşme gerektiğinde konu doğrudan ve açık biçimde konuşulur. Görüşmenin amacı bilgi almak ve beklentiyi netleştirmektir.
Menajerlik süreci bu değerlendirmeye katkı sağlar mı?
Uygunluk aşamasında paylaşılan özgeçmiş metni, kayıt bağlantıları ve önceki program bilgileri okumayı hızlandırır.
Program beklentileri de bu aşamada karşılıklı konuşulur; böylece iki taraf da aynı çerçeveyle ilerler.
Etkinliğe yakın bir tarihte gündem değişirse ne yapılır?
Güncelleme okuması yapılır ve not brief dosyasına eklenir. Çoğu durumda karar değil, hazırlık güncellenir.
Gerekiyorsa içerik kapsamı hazırlık görüşmesinde birlikte gözden geçirilir.
Panel ve çok konuşmacılı programlarda değerlendirme nasıl yapılır?
Her katılımcı için ayrı form doldurulur. Ayrıca sahnedeki bileşimin bütün olarak nasıl algılanacağı değerlendirilir.
Bileşim değerlendirmesi moderatörü de kapsar. Panelin dengesi, moderatörün yönlendirme biçimiyle birlikte düşünülür.
İlgili Rehberler
Erişilebilir Etkinlik Kontrol Listesi — Etkinlik erişilebilirlik başlıkları: işaret dili, altyazı, rampa, oturma düzeni ve materyal.
Panelde Temsil Dengesi Nasıl Kurulur? — Panelde temsil dengesi: konuşmacı listesinin uzmanlık, kuşak, cinsiyet ve sektör açısından.
Moderatör mü Sunucu mu? Panel Yönetiminde Doğru Seçim — Kadro ve süreç tarafındaki ilgili rehber.
Tüm Rehberler — Konuşmacı ve etkinlik rehberlerinin tamamı.