Girişimcilik Konuşmaları: Kuruluş Hikâyesinden Ölçeğe
Girişimcilik konuşması kuruluş hikâyesiyle başlar, ölçeklenmeyle devam eder. Salonun olgunluğu hangi aşamanın öne çıkacağını belirler. Aşağıdaki altı aşama programı bu sırayla kuruyor.
Kurumsal sahnede en çok istenen başlıklardan biri bir girişimcilik konuşmasıdır. Talep genellikle tek cümleyle gelir: “Bir girişimci gelsin, hikâyesini anlatsın.” Oysa hikâye tek başına bir çıktı üretmez; kararla birlikte anlatıldığında üretir.
Her girişim aynı sırayı izler. Öncelikle ilk karar verilir, ardından ürün pazarla buluşur, sonra ekip kurulur. Ardından sermaye, ölçeklenme ve devir gelir. Dolayısıyla sahnedeki anlatım da bu aşamalardan birine oturduğunda salonda karşılık bulur.
Aşağıdaki altı aşama, bir girişimcilik konuşmasının hangi sırayla kurulduğunu gösteriyor. Ayrıca her aşama farklı bir kitleye hitap eder; böylece program salonun olgunluğuna göre daralır. Sahadaki karşılığını referans kayıtlarında görebilirsiniz.
Girişimcilik konuşması altı aşama üzerine kurulur: kuruluş kararı, ürün-pazar uyumu, ekip kurma, sermaye ve ortaklık, ölçeklenme ile süreç kurma, kurum içi girişimcilik ve devir. Salonun olgunluğu hangi aşamanın öne çıkacağını belirler.
Girişimcilik Konuşması Neden Yalnız Kuruluş Hikâyesi Değildir?
Kuruluş hikâyesi salonun ilgisini açar. Buna karşılık ilgi tek başına davranış üretmez. Çünkü salondaki kişi, dinlediği hikâyeyi kendi masasındaki karara çeviremezse program bir anlatıyla kapanır.
Bu yüzden anlatım kararla kurulur. Her dönüm noktasında hangi seçeneklerin masada olduğu, neyin ertelendiği ve kararın hangi ölçüte dayandığı söylenir. Böylece salon kendi durumuna örnek bulur.
Hikâye ile Yöntem Arasındaki Fark
Hikâye olayları sıralar; yöntem ise seçim ölçütünü verir. Nitekim bir girişimcilik konuşması yöntem içerdiğinde, salondaki kişi kendi projesinde aynı soruyu sorabilir.
Salonun Vereceği Karar Nasıl Yazılır?
Öncelikle etkinlik sahibi tek bir cümle yazar: “Bu program bittiğinde salondaki kişi hangi kararı verecek?” Ardından bu cümle brief’in en üstüne konur. Dolayısıyla sahnedeki anlatım da aynı cümleye bağlanır.
Örneğin “yeni ürün fikrini iki haftalık bir denemeyle sınayacak” geçerli bir cevaptır. Kısacası karar cümlesi, ekip için hem hedef hem ölçüt işlevi görür.
Birinci Aşama: Kuruluş Hikâyesi ve İlk Karar
İlk aşama kuruluştur. Bu bölümde anlatılan şey tarih değil, ilk karardır: neden bu iş, neden bu zaman, neden bu biçim.
İlk Kararın Üç Bileşeni
- Fark edilen ihtiyaç ve bu ihtiyacın kimde olduğu
- Denenmeyen seçenekler ve eleme gerekçesi
- İlk müşteriye ulaşmak için seçilen yol
Bu üç bileşen anlatıldığında salon, kendi fikrini aynı sorularla sınayabilir. Ayrıca eleme gerekçesi özellikle değerlidir; çünkü kurumsal ekiplerin en çok zorlandığı adım seçenek azaltmadır.
Kurumsal Salonda Kuruluş Anlatımı
Kurumsal salonda kuruluş hikâyesi, kurum içi bir projeyle eşleştirildiğinde yerine oturur. Örneğin yeni bir kanal denemesi, küçük ölçekli bir kuruluş gibi ele alınır. Böylece anlatım salonun diline yaklaşır.
İkinci Aşama: Ürün ile Pazar Arasındaki Uyum
İkinci aşama ürün ile pazar arasındaki uyumdur. Girişimcilik konuşması bu bölümde en çok uygulanabilir içerik üretir; çünkü konu doğrudan ölçüme bağlanır.
Uyumu Gösteren Üç Soru
Öncelikle kimin hangi sorunu için ödediği sorulur. Ardından tekrar eden kullanımın olup olmadığına bakılır. Sonra da müşterinin başkasına anlatıp anlatmadığı incelenir.
Bu üç soru sahnede örnekle anlatıldığında salon kendi ürününü aynı ölçütle tartar. Buna karşılık soru seti verilmeden anlatılan bir başarı öyküsü, yalnız sonucu gösterir.
Deneme Kurgusu
Küçük ölçekli denemeler bu aşamanın aracıdır. Deneme süresi, ölçülecek tek bir gösterge ve karar eşiği önceden yazılır. Böylece deneme sonunda tartışma değil karar çıkar.
Üçüncü Aşama: Ekip Kurma ve İlk Yönetim Katmanı
Üçüncü aşama ekiptir. İlk çalışanlar ve ilk yönetim katmanı, girişimin sonraki hızını belirleyen kararlardır.
İlk On Kişi Nasıl Seçilir?
Öncelikle hangi işin kim tarafından yapılacağı yazılır. Ardından kurucunun bırakacağı alanlar belirlenir. Böylece işe alım bir ihtiyaç listesine dayanır, sezgiye değil.
İlk Yönetim Katmanı Ne Zaman Kurulur?
Yönetim katmanı, kurucunun günlük kararların tamamına yetişemediği noktada kurulur. Ayrıca bu geçiş bir yetki listesiyle yapılır; aksi hâlde yeni katman yalnız unvan üretir.
Sonuç olarak bu başlık kurumsal salonlarda da doğrudan karşılık bulur. Nitekim yeni kurulan her ekip aynı yetki sorusuyla karşılaşır.
Girişimcilik Konuşmacıları
Kurucular, yatırımcılar ve seri girişimcilerden oluşan kadroyu tek sayfada görebilirsiniz.
Dördüncü Aşama: Sermaye, Ortaklık ve Yatırımcı İlişkisi
Dördüncü aşama sermaye ve ortaklıktır. Bu bölüm salonda en çok merak edilen, en çok da yanlış anlaşılan başlıktır.
Sermaye Kararının Sırası
Öncelikle paranın ne için gerektiği yazılır. Ardından bu ihtiyacın kendi gelirinden karşılanıp karşılanamayacağına bakılır. Sonra dış kaynak seçenekleri karşılaştırılır. Böylece ortaklık bir çare değil, bir tercih hâline gelir.
Ortaklık İlişkisinin Yazılı Parçaları
Karar hakları, raporlama sıklığı ve çıkış koşulları baştan yazılır. Üstelik bu maddeler yazıldığında ilişki kişilere değil belgeye dayanır. Dolayısıyla ekip değiştiğinde de düzen sürer.
Ayrıca kurumsal salonda aynı başlık iç kaynak tahsisi olarak okunur. Örneğin bir iç girişim projesi için bütçe ve karar hakkı aynı ölçüde netleştirilir.
Beşinci Aşama: Ölçeklenme ve Süreç Kurma
Beşinci aşama ölçeklenmedir. Bu aşamada anlatılan konu büyüme değil, büyümenin taşıdığı süreç yüküdür.
Süreç Kurmanın Üç Adımı
- Tekrar eden işleri yazılı akışa dönüştürmek
- Her akış için tek bir sahip belirlemek
- Ölçümü haftalık bir tabloya bağlamak
Bu üç adım tamamlandığında büyüme, kurucunun dikkatine bağlı olmaktan çıkar. Buna karşılık süreç kurulmadan gelen büyüme, ekibi aynı sorularla her hafta yeniden meşgul eder.
Ayrıca ölçeklenme başlığı üretim ve hizmet şirketlerinde de aynı biçimde çalışır. Nitekim yetki devri, her sektörde benzer bir eşikte gündeme gelir.
Altıncı Aşama: Kurum İçi Girişimcilik ve Devir
Altıncı aşama kurum içi girişimcilik ve devirdir. Bu bölüm, girişimcilik konuşması programlarını kurumsal gündeme bağlayan yerdir.
Kurum İçi Girişim Nasıl Kurulur?
Öncelikle bir karar hakkı tanımlanır: ekip neye kendi başına karar verebilir. Ardından bütçe sınırı ve süre belirlenir. Sonra da hangi göstergenin projeyi sürdüreceği yazılır.
Devir ve Süreklilik
Kurucunun rolü değiştiğinde işin sürmesi, yazılı düzenin gücüne bağlıdır. Bu nedenle devir başlığı, süreç kurma başlığının doğal devamıdır. Böylece program bir kapanış cümlesiyle değil, bir yol haritasıyla biter.
Sonuç olarak bu aşama, aile şirketlerinde ve uzun süredir faaliyet gösteren kurumlarda özellikle ilgi görür. Dolayısıyla salon profili bu başlığın süresini belirler.
Girişimcilik Konuşması Hangi Formatta Kurulur?
Altı aşama netleştikten sonra format seçilir. Format, girişimcilik konuşması için bir filtredir: her isim her formatta aynı sonucu vermez.
Dört Format, Dört Farklı İş
Keynote çerçeve kurar ve kalabalık salonda ortak zemin sağlar. Söyleşi kuruluş kararlarını soruyla açar. Panel farklı olgunluktaki girişimleri yan yana koyar. Atölye ise katılımcıya kendi projesiyle çalışma yaptırır.
Formatı Salonun Sorusu Belirler
Örneğin “nereden başlanır?” sorusu söyleşiyi, “bunu bizde nasıl kurarız?” sorusu atölyeyi işaret eder. Ayrıca panel kurgusunda moderatör erken belirlenir; sunucu ve moderatör kadrosuna buradan bakabilirsiniz.
Üstelik format süreyi de belirler. Kırk dakikalık bir pencereye atölye sığmaz; buna karşılık keynote için bu süre yeterlidir.
Girişimcilik Konuşması Karar Tablosu: Olgunluğa Göre Aşama
Aşağıdaki tablo, kurumun olgunluğuna göre hangi aşamanın öne çıktığını özetliyor. Süreler tek konuşmacılı programlar içindir.
| Salon profili | Salonun sorusu | Öne çıkan aşama | Format ve süre |
|---|---|---|---|
| Yeni kurulan ekipler | Nereden başlamalıyız? | Kuruluş kararı | Söyleşi · 45–50 dakika |
| Ar-Ge ve ürün ekibi | Fikri nasıl sınarız? | Ürün-pazar uyumu | Atölye · 75–90 dakika |
| Hızlı büyüyen şirket | Süreci nasıl kurarız? | Ölçeklenme | Keynote · 40–45 dakika |
| Aile şirketi yönetimi | Devri nasıl planlarız? | Devir ve süreklilik | Söyleşi · 45–50 dakika |
| Girişimcilik buluşması | Farklı yollar nerede ayrışıyor? | Sermaye ve ortaklık | Panel · 50–60 dakika |
Tabloyu Nasıl Okumalı?
Salonunuz birden fazla satıra düşüyorsa program iki bölüme ayrılır. Böylece her bölüm kendi formatında kalır; dolayısıyla hiçbiri diğerinin süresini sıkıştırmaz.
Girişimcilik Konuşması Kontrol Listesi
Altı aşamayı tek listede toplarsanız karar toplantısı kısalır. Bu nedenle aşağıdaki maddeleri teklif aşamasında baştan netleştirin.
Salonun vereceği karar tek cümleyle yazıldı.
Kurumun olgunluğu belirlendi ve öne çıkan aşama seçildi.
Kitle profili sayı, kıdem ve bölüm dağılımıyla tanımlandı.
Format salonun sorusuna göre seçildi; süre formata uygun.
Soru-cevap süresi akışta ayrı satır olarak yazıldı.
Kurum içi hassasiyetler ve kaçınılacak konular belirtildi.
Kayıt izni, paylaşım kanalı ve kullanım alanı sözleşmede yazılı.
Tek sayfalık brief prova gününden önce paylaşıldı.
Kayıt izni ayrı bir kalemdir; kurum içi arşiv ile açık yayın aynı izin değildir. Ayrıca salondaki katılımcılar da görüntüye girer, bu yüzden katılımcı bilgilendirmesi programın parçasıdır. Kişisel verilerin işlenmesine dair çerçeveyi Kişisel Verileri Koruma Kurumu yayımlıyor.
Sonuç olarak bu maddeler tamamlandığında girişimcilik konuşması bir anlatı olmaktan çıkar, bir yol haritasına dönüşür. Kadroyu girişimcilik konuşmacıları sayfasından, tamamını konuşmacılar sayfasından, resmî olarak temsil ettiğimiz isimleri ise Exclusive List sayfasından inceleyebilirsiniz. Uygunluk sorgusunu iletişim sayfasındaki formdan da iletebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Girişimcilik konuşması yalnız startup ekiplerine mi uygun?
Uygulama alanı daha geniştir. Kurumsal ekipler de yeni ürün, yeni kanal ya da yeni pazar kararı verirken aynı aşamalardan geçer.
Bu nedenle kurgu, salonun hangi kararı vereceğine göre kurulur. Örneğin bir bayi ağı için ölçeklenme başlığı, bir Ar-Ge ekibi için ürün-pazar uyumu öne çıkar.
Girişimcilik konuşması kaç dakika sürmeli?
Tek konuşmacılı programda kırk ilâ kırk beş dakika yeterlidir. Ayrıca soru-cevap için on beş dakika ayrılır; söyleşi kurgusunda toplam süre elli dakikaya kadar çıkar.
Kuruluş hikâyesi sahnede nasıl anlatılır?
Hikâye, verilen kararlarla birlikte anlatıldığında işe yarar. Her dönüm noktasında hangi seçeneklerin masada olduğu söylenir; böylece salon kendi kararına örnek bulur.
Buna karşılık yalnız kronoloji anlatıldığında program bir tanıtıma dönüşür. Bu yüzden brief’te “salon hangi kararı verecek?” sorusu baştan yanıtlanır.
Aynı programda iki girişimci birlikte sahne alır mı?
Alır. Yaygın kurgu, farklı olgunluktaki iki ismi bir moderatörle söyleşiye almaktır. Toplam sahne süresi doksan dakikayı aşmadığında salonun dikkati korunur.
Girişimcilik konuşması için hangi bilgiler brief’e yazılır?
Salonun vereceği karar, kitle profili, kurumun hangi aşamada olduğu ve kaçınılması istenen konular. Ayrıca kurum içi hassasiyetler bu belgede belirtilir.
Ölçeklenme başlığı üretim şirketlerinde de çalışır mı?
Çalışır. Süreç kurma, yetki devri ve ölçüm düzeni her sektörde benzer sorular üretir. Dolayısıyla anlatım, salonun kendi üretim akışına bağlandığında karşılık bulur.