Girişimcilik Konuşmaları: Kuruluş Hikâyesinden Ölçeğe

Kurumsal sahnede en çok istenen başlıklardan biri bir girişimcilik konuşmasıdır. Talep genellikle tek cümleyle gelir: “Bir girişimci gelsin, hikâyesini anlatsın.” Oysa hikâye tek başına bir çıktı üretmez; kararla birlikte anlatıldığında üretir.

Her girişim aynı sırayı izler. Öncelikle ilk karar verilir, ardından ürün pazarla buluşur, sonra ekip kurulur. Ardından sermaye, ölçeklenme ve devir gelir. Dolayısıyla sahnedeki anlatım da bu aşamalardan birine oturduğunda salonda karşılık bulur.

Aşağıdaki altı aşama, bir girişimcilik konuşmasının hangi sırayla kurulduğunu gösteriyor. Ayrıca her aşama farklı bir kitleye hitap eder; böylece program salonun olgunluğuna göre daralır. Sahadaki karşılığını referans kayıtlarında görebilirsiniz.

Girişimcilik Konuşması Neden Yalnız Kuruluş Hikâyesi Değildir?

Kuruluş hikâyesi salonun ilgisini açar. Buna karşılık ilgi tek başına davranış üretmez. Çünkü salondaki kişi, dinlediği hikâyeyi kendi masasındaki karara çeviremezse program bir anlatıyla kapanır.

Bu yüzden anlatım kararla kurulur. Her dönüm noktasında hangi seçeneklerin masada olduğu, neyin ertelendiği ve kararın hangi ölçüte dayandığı söylenir. Böylece salon kendi durumuna örnek bulur.

Hikâye ile Yöntem Arasındaki Fark

Hikâye olayları sıralar; yöntem ise seçim ölçütünü verir. Nitekim bir girişimcilik konuşması yöntem içerdiğinde, salondaki kişi kendi projesinde aynı soruyu sorabilir.

Salonun Vereceği Karar Nasıl Yazılır?

Öncelikle etkinlik sahibi tek bir cümle yazar: “Bu program bittiğinde salondaki kişi hangi kararı verecek?” Ardından bu cümle brief’in en üstüne konur. Dolayısıyla sahnedeki anlatım da aynı cümleye bağlanır.

Örneğin “yeni ürün fikrini iki haftalık bir denemeyle sınayacak” geçerli bir cevaptır. Kısacası karar cümlesi, ekip için hem hedef hem ölçüt işlevi görür.

Birinci Aşama: Kuruluş Hikâyesi ve İlk Karar

İlk aşama kuruluştur. Bu bölümde anlatılan şey tarih değil, ilk karardır: neden bu iş, neden bu zaman, neden bu biçim.

İlk Kararın Üç Bileşeni

• Fark edilen ihtiyaç ve bu ihtiyacın kimde olduğu
• Denenmeyen seçenekler ve eleme gerekçesi
• İlk müşteriye ulaşmak için seçilen yol

Bu üç bileşen anlatıldığında salon, kendi fikrini aynı sorularla sınayabilir. Ayrıca eleme gerekçesi özellikle değerlidir; çünkü kurumsal ekiplerin en çok zorlandığı adım seçenek azaltmadır.

Kurumsal Salonda Kuruluş Anlatımı

Kurumsal salonda kuruluş hikâyesi, kurum içi bir projeyle eşleştirildiğinde yerine oturur. Örneğin yeni bir kanal denemesi, küçük ölçekli bir kuruluş gibi ele alınır. Böylece anlatım salonun diline yaklaşır.

İkinci Aşama: Ürün ile Pazar Arasındaki Uyum

İkinci aşama ürün ile pazar arasındaki uyumdur. Girişimcilik konuşması bu bölümde en çok uygulanabilir içerik üretir; çünkü konu doğrudan ölçüme bağlanır.

Uyumu Gösteren Üç Soru

Öncelikle kimin hangi sorunu için ödediği sorulur. Ardından tekrar eden kullanımın olup olmadığına bakılır. Sonra da müşterinin başkasına anlatıp anlatmadığı incelenir.

Bu üç soru sahnede örnekle anlatıldığında salon kendi ürününü aynı ölçütle tartar. Buna karşılık soru seti verilmeden anlatılan bir başarı öyküsü, yalnız sonucu gösterir.

Deneme Kurgusu

Küçük ölçekli denemeler bu aşamanın aracıdır. Deneme süresi, ölçülecek tek bir gösterge ve karar eşiği önceden yazılır. Böylece deneme sonunda tartışma değil karar çıkar.

Üçüncü Aşama: Ekip Kurma ve İlk Yönetim Katmanı

Üçüncü aşama ekiptir. İlk çalışanlar ve ilk yönetim katmanı, girişimin sonraki hızını belirleyen kararlardır.

İlk On Kişi Nasıl Seçilir?

Öncelikle hangi işin kim tarafından yapılacağı yazılır. Ardından kurucunun bırakacağı alanlar belirlenir. Böylece işe alım bir ihtiyaç listesine dayanır, sezgiye değil.

İlk Yönetim Katmanı Ne Zaman Kurulur?

Yönetim katmanı, kurucunun günlük kararların tamamına yetişemediği noktada kurulur. Ayrıca bu geçiş bir yetki listesiyle yapılır; aksi hâlde yeni katman yalnız unvan üretir.

Sonuç olarak bu başlık kurumsal salonlarda da doğrudan karşılık bulur. Nitekim yeni kurulan her ekip aynı yetki sorusuyla karşılaşır.

Dördüncü Aşama: Sermaye, Ortaklık ve Yatırımcı İlişkisi

Dördüncü aşama sermaye ve ortaklıktır. Bu bölüm salonda en çok merak edilen, en çok da yanlış anlaşılan başlıktır.

Sermaye Kararının Sırası

Öncelikle paranın ne için gerektiği yazılır. Ardından bu ihtiyacın kendi gelirinden karşılanıp karşılanamayacağına bakılır. Sonra dış kaynak seçenekleri karşılaştırılır. Böylece ortaklık bir çare değil, bir tercih hâline gelir.

Ortaklık İlişkisinin Yazılı Parçaları

Karar hakları, raporlama sıklığı ve çıkış koşulları baştan yazılır. Üstelik bu maddeler yazıldığında ilişki kişilere değil belgeye dayanır. Dolayısıyla ekip değiştiğinde de düzen sürer.

Ayrıca kurumsal salonda aynı başlık iç kaynak tahsisi olarak okunur. Örneğin bir iç girişim projesi için bütçe ve karar hakkı aynı ölçüde netleştirilir.

Beşinci Aşama: Ölçeklenme ve Süreç Kurma

Beşinci aşama ölçeklenmedir. Bu aşamada anlatılan konu büyüme değil, büyümenin taşıdığı süreç yüküdür.

Süreç Kurmanın Üç Adımı

• Tekrar eden işleri yazılı akışa dönüştürmek
• Her akış için tek bir sahip belirlemek
• Ölçümü haftalık bir tabloya bağlamak

Bu üç adım tamamlandığında büyüme, kurucunun dikkatine bağlı olmaktan çıkar. Buna karşılık süreç kurulmadan gelen büyüme, ekibi aynı sorularla her hafta yeniden meşgul eder.

Ayrıca ölçeklenme başlığı üretim ve hizmet şirketlerinde de aynı biçimde çalışır. Nitekim yetki devri, her sektörde benzer bir eşikte gündeme gelir.

Altıncı Aşama: Kurum İçi Girişimcilik ve Devir

Altıncı aşama kurum içi girişimcilik ve devirdir. Bu bölüm, girişimcilik konuşması programlarını kurumsal gündeme bağlayan yerdir.

Kurum İçi Girişim Nasıl Kurulur?

Öncelikle bir karar hakkı tanımlanır: ekip neye kendi başına karar verebilir. Ardından bütçe sınırı ve süre belirlenir. Sonra da hangi göstergenin projeyi sürdüreceği yazılır.

Devir ve Süreklilik

Kurucunun rolü değiştiğinde işin sürmesi, yazılı düzenin gücüne bağlıdır. Bu nedenle devir başlığı, süreç kurma başlığının doğal devamıdır. Böylece program bir kapanış cümlesiyle değil, bir yol haritasıyla biter.

Sonuç olarak bu aşama, aile şirketlerinde ve uzun süredir faaliyet gösteren kurumlarda özellikle ilgi görür. Dolayısıyla salon profili bu başlığın süresini belirler.

Girişimcilik Konuşması Hangi Formatta Kurulur?

Altı aşama netleştikten sonra format seçilir. Format, girişimcilik konuşması için bir filtredir: her isim her formatta aynı sonucu vermez.

Dört Format, Dört Farklı İş

Keynote çerçeve kurar ve kalabalık salonda ortak zemin sağlar. Söyleşi kuruluş kararlarını soruyla açar. Panel farklı olgunluktaki girişimleri yan yana koyar. Atölye ise katılımcıya kendi projesiyle çalışma yaptırır.

Formatı Salonun Sorusu Belirler

Örneğin “nereden başlanır?” sorusu söyleşiyi, “bunu bizde nasıl kurarız?” sorusu atölyeyi işaret eder. Ayrıca panel kurgusunda moderatör erken belirlenir; sunucu ve moderatör kadrosuna buradan bakabilirsiniz.

Üstelik format süreyi de belirler. Kırk dakikalık bir pencereye atölye sığmaz; buna karşılık keynote için bu süre yeterlidir.

Girişimcilik Konuşması Talebinin Kurum İçindeki Onay Yolu

Talep çoğunlukla bir birimden çıkar ve birkaç masadan geçerek karara bağlanır. İnsan kaynakları programın kitlesini, ilgili birim içeriğin kendi alanıyla bağını, bütçe sahibi yönetici ise tutarı değerlendirir. Girişimcilik konuşması için hazırlanan başvuru belgesinde amaç cümlesi, kitle tanımı, süre ve tarih aralığı yer alır. Belgenin tek sayfada kalması değerlendirmenin tek turda tamamlanmasını sağlar. Onayı veren kişinin ve onayın geçerlilik süresinin yazılması sonraki adımları hızlandırır.

Onayın hangi sırayla ilerleyeceği kurumun büyüklüğüne bağlıdır. Küçük yapılarda içerik ve bütçe aynı görüşmede karara bağlanırken, geniş kurumlarda iki adım ayrı yürür. İkinci durumda uygunluk sorgusu ile sözleşme arasında birkaç hafta geçebilir. Takvimin bu aralığı kapsayacak biçimde kurulması, tarihin koşullu tutulma süresini de belirler. Aralığın uzun olduğu durumlarda konuşmacı tarafına ara bilgilendirme yapılması ilişkiyi açık tutar.

Karara dayanak olan belge kapanıştan sonra arşivde kalır. Benzer bir program kurulurken aynı belge başlangıç noktası olur ve hazırlık süresi kısalır. Bu süreklilik, kurum içinde biriken deneyimin kişiye bağlı kalmamasını sağlar. Belgeye kapanış notunun eklenmesi, programın nasıl yürüdüğünü tek sayfada görünür kılar.

• Amaç cümlesi ile kitle tanımını içeren başvuru belgesi
• İçerik onayını veren birim ve baktığı başlıklar
• Bütçe onayının verildiği aşama ve tutar aralığı
• Uygunluk sorgusunun açıldığı tarih aralığı
• Onayın geçerlilik süresi ve tarih tutma koşulu

Uygunluk Sorgusundan Provaya Uzanan Süreç

Aday profili belirlendikten sonra menajerlik tarafına iletilen sorgu, tarih ve süre bilgisiyle birlikte açılır. Yanıt geldiğinde teklif hazırlanır ve kapsam kalemlere ayrılır; sahne süresi, hazırlık görüşmesi ve prova katılımı ayrı satırlarda görünür. Sözleşme imzalandıktan sonra brief çalışması başlar ve programın çerçevesi yazılı olarak paylaşılır. Brief metninde kitlenin hangi aşamadaki sorulara yanıt aradığı tarif edilir. Bu tarif, konuşmanın hangi başlıklara ağırlık vereceğini ve hangi örneklerin seçileceğini belirler.

Brief hazırlanırken kurum tarafından birkaç somut girdi toplanır. Katılımcıların görev alanları, programın diğer oturumları ve salonun düzeni bu girdilerin başında gelir. Konuşmacının kendi hazırlığı için ayıracağı süre de takvimde görünür. Hazırlık görüşmesinin provadan önceki bir haftaya yerleştirilmesi, metnin akışa yerleşmesi için zaman bırakır. Girdilerin tek bir belgede toplanması, konuşmacının farklı kişilerle ayrı ayrı görüşmesini gerektirmez.

Prova aşamasında süre ölçümü ve geçişler denenir. Soru bölümünün nasıl yürüyeceği ve moderatörün hangi başlıklarla açılış yapacağı bu sırada netleşir. Prova sonunda açık kalan başlıklar, sorumlusuyla birlikte kısa bir notla kayda geçer. Sahnede kullanılacak görsellerin son hâli de bu aşamada teslim alınır. Prova notunun sorumlu adlarıyla yazılması, kalan başlıkların program sabahına taşınmadan tamamlanmasını sağlar.

Konuşma Sonrası Ölçüm ve İçeriğin Yeniden Kullanımı

Kapanıştan sonra ölçüm iki soruyla başlar: kitle hangi bölümü kendi işine bağladı ve hangi başlık daha çok soru aldı. Anket sorularının bu iki başlığa göre kurulması, yanıtların doğrudan kullanılabilir olmasını sağlar. Soru bölümünde gelen başlıkların listesi de aynı dosyaya eklenir. Bu liste, sonraki programın içerik çerçevesini kurarken ve brief metni hazırlanırken yol gösterir. Ölçümün kapanış haftasında tamamlanması, ayrıntıların tazeliğiyle birlikte korunmasını sağlar.

Kayıt alınmışsa içeriğin yeniden kullanımı ayrı bir planla yürür. Kaydın tamamı kurum içi arşivde tutulurken, kısa bölümler iç iletişim kanallarında paylaşılabilir. Bu bölümlerin süresi ve hangi onaydan geçeceği sözleşmedeki kullanım kapsamıyla birlikte değerlendirilir. Menajerlik tarafı kapsamı uygunluk aşamasında paylaşır ve kullanım süresini sözleşmede tanımlar. Paylaşılacak bölümlerin seçiminde salonun ilgi gösterdiği başlıklar yol gösterici olur.

İçeriğin yazılı bir özete dönüştürülmesi de yaygın bir uygulamadır. Ana başlıklar ve salonda öne çıkan sorular tek sayfada toplandığında, programa katılmayan ekipler de çerçeveyi görür. Bu özet, sonraki dönemin hazırlık dosyasına doğrudan eklenir ve benzer bir program kurulurken çerçeveyi hazır bırakır. Özetin hazırlanmasında oturumun kayıt dökümünden yararlanmak süreyi kısaltır. Metnin kurum diline uyarlanması ise iç iletişim kanallarında doğrudan kullanılmasını sağlar.

Girişimcilik Konuşması Karar Tablosu: Olgunluğa Göre Aşama

Aşağıdaki tablo, kurumun olgunluğuna göre hangi aşamanın öne çıktığını özetliyor. Süreler tek konuşmacılı programlar içindir.

Tabloyu yandan kaydırarak tüm sütunları görebilirsiniz.

Tabloyu Nasıl Okumalı?

Salonunuz birden fazla satıra düşüyorsa program iki bölüme ayrılır. Böylece her bölüm kendi formatında kalır; dolayısıyla hiçbiri diğerinin süresini sıkıştırmaz.

Girişimcilik Konuşması Kontrol Listesi

Altı aşamayı tek listede toplarsanız karar toplantısı kısalır. Bu nedenle aşağıdaki maddeleri teklif aşamasında baştan netleştirin.

Kayıt izni ayrı bir kalemdir; kurum içi arşiv ile açık yayın aynı izin değildir. Ayrıca salondaki katılımcılar da görüntüye girer, bu yüzden katılımcı bilgilendirmesi programın parçasıdır. Kişisel verilerin işlenmesine dair çerçeveyi Kişisel Verileri Koruma Kurumu yayımlıyor.

Sonuç olarak bu maddeler tamamlandığında girişimcilik konuşması bir anlatı olmaktan çıkar, bir yol haritasına dönüşür. Kadroyu girişimcilik konuşmacıları sayfasından, tamamını konuşmacılar sayfasından, resmî olarak temsil ettiğimiz isimleri ise Exclusive List sayfasından inceleyebilirsiniz. Uygunluk sorgusunu iletişim sayfasındaki formdan da iletebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular